Kolor naszych włosów uwarunkowany jest ilością zawartej w nich melaniny. Melanina to naturalny pigment produkowany przez zawarte w skórze melanocyty. Melanina pełni funkcję ochronną oraz zapobiega starzeniu się skóry (neutralizuje wolne rodniki). Stanowi około 3% masy włosa, a najwięcej jej jest tuż pod łuską włosa. Barwa włosów zależy od kombinacji i ilości składników melaniny. Najmniej melaniny zawartej jest we włosach blond a najwięcej w czarnych.
Farbowanie włosów to zmiana naturalnego lub wcześniej zmienionego koloru za pomocą specjalnych środków chemicznych. By doszło do zabiegu koloryzacji musi zostać otwarta łuska włosa, wtedy barwnik jest w stanie zareagować z wewnętrzną częścią włosa, odkładając tam lub usuwając barwnik. Klasyfikacja produktów do koloryzacji włosów opiera się na głębokości penetracji farb na poszczególne partie łodyg włosów. Farby trwałe to produkty oksydacyjne, których działanie opiera się na zastosowaniu dwóch kluczowych składników: środka alkalizującego, zawierającego barwniki oraz utleniacza, wywołującego barwę. Trwałych barwników nie można zmyć i jest to bardziej tradycyjny sposób trwałej zmiany koloru włosów.
W skład preparatów do rozjaśniania włosów wchodzą m.in. substancje alkalizujące, wzmacniacze rozjaśniania, substancje nośne, substancje zagęszczające, substancje zwilżające oraz barwniki. Do grupy substancji alkalizujących należą woda amoniakalna, fosforan sodu i potas. Ich zadaniem jest rozchylenie łuski włosa i rozpraszanie barwników włosowych. Substancje wzmacniające to przede wszystkim nadsiarczan sodu czy nadtlenek magnezu. Po wymieszaniu z oksydantem reagują z wodą i wydzielają dodatkowe ilości tlenu, który utlenia melaniny, są dodawane tylko do profesjonalnych preparatów silnie rozjaśniających. Rozjaśnienie włosów warunkuje ilość uwolnionego podczas zabiegu tlenu. Substancje nośne, czyli emulgatory mają za zadanie wiązać środki utleniające, zapobiegając ich pyleniu, dzięki nim rozjaśniacz nie spływa z włosów. Ważną grupę stanowią barwniki, które dodawane są do rozjaśniaczy w celu uniknięcia zażółcenia włosów. Żeby rozjaśniacz zadziałał, potrzebny jest oksydant, czyli aktywująca go woda utleniona. W procesie trwałej koloryzacji wykorzystywane są bezbarwne barwniki oksydacyjne, które pod wpływem utleniacza reagują ze sobą w wyniku czego tworzą się wysokocząsteczkowe barwne związki.
Cały proces dzieli się na dwa etapy. W pierwszym następuje rozkład substancji alkalizujących z wydzieleniem jonów OH-, które następnie rozpuszczają płaszcz lipidowy, rozchylają łuski włosowe (pH ok. 8) i zobijętniają stabilizator rozkładu nadtlenku wodoru. Do kory włosa wnikają składniki farby - diaminy aromatyczne. Następuje ich utlenienie. W etapie drugim produkty utlenienia diamin sprzęgają się z innymi niskocząsteczkowymi składnikami (np. rezorcyną), w wyniku czego powstają wysokocząsteczkowe barwne połączenia, zamknięte w strukturze włosa. Zabieg rozjaśniania włosów polega na reakcji rozjaśniacza do włosów z melaniną zawartą we włosach w wyniku czego następuje jej rozkład. Zniszczenie melaniny powodują substancje o działaniu utleniającym tzw. oksydanty. Stężenie utleniaczy używanych w salonach fryzjerskich oscyluje pomiędzy 1,5% (najsłabszy) a 12% (najsilniejszy). Cały proces przebiega w środowisku alkalicznym (pH 9-10), dzięki czemu następuje pęcznienie włosów, rozchylenie łusek włosowych i wnikniecie środka utleniającego do kory z melaninami. Proces przebiega w dwóch etapach. Początkowo z ziaren pigmentu uwalniane i rozpraszane są barwniki (eumelaniny i feomelaniny), a następnie utleniacz działa na te barwniki i rozjaśnia je. Na koniec zabiegu na włosy stosowany jest szampon i odżywka, które przywracają optymalne pH i zamykają łuski włosowe.
Podczas rozjaśniania włosy przechodzą przez różne odcienie - od czerwonych, przez pomarańczowe aż do żółtych. Farby do włosów oraz inne preparaty przeznaczone do ich koloryzacji są klasyfikowane jako produkty kosmetyczne, a ich składniki podlegają określonym regulacjom zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009. Zanim taki kosmetyk trafi do obrotu musi przejść rygorystyczną ocenę bezpieczeństwa przez wykwalifikowanego specjalistę nazywanego safety assessorem. Ocena bezpieczeństwa polega na dokładnej analizie produktu gotowego, wszystkich jego składników, a także sposobu i częstotliwości jego stosowania. Pigmenty stosowane w preparatach do koloryzacji to bardzo dobrze zbadana grupa substancji. Na ich temat istnieją szerokie badania naukowe i opinie wydawane przez niezależny panel ekspertów CIR (Cosmetic Ingredient Review), SCCS i FDA. Jednak czasem zdarzają się reakcje alergiczne na niektóre składniki farb do włosów. Niewielka liczba osób może mieć reakcję alergiczną na użyty barwnik do włosów, na przykład po farbowaniu włosów może wystąpić swędzenie skóry głowy lub jej zaczerwienienie. Osoba uczulona na substancję najprawdopodobniej będzie na nią uczulona do końca życia i musi unikać narażenia. Aby uniknąć potencjalnych reakcji alergicznych należy przestrzegać wskazówek zawartych na etykiecie takiego produktu.
Obecnie koloryzacja włosów polega na grze kolorów, dzięki której można uzyskać niesamowite efekty - od naturalnych refleksów poprzez odważne, intensywne kolory. W salonach fryzjerskich stosowane są różne techniki koloryzacji i rozjaśniania włosów, które gwarantują uzyskanie pięknego, wymarzonego koloru włosów. Jednak jest to zabieg, który dość mocno ingeruje w strukturę włosa. Dzięki zastosowaniu profesjonalnych preparatów możliwa jest skuteczna ochrona włosów i skóry głowy podczas jego wykonywania.
Na rynku dostępnych jest kilka bardzo intensywnych regeneracji wśród których prym wiodą: olaplex, fibreplex, nanoplex, smartbond czy krople TCA. To produkt o skoncentrowanym działaniu naprawczym który swoją skuteczność zawdzięcza obecności składnika o nazwie imaleinian bis-aminopropylowo-diglikolowy. Jego rola opiera się na odbudowie uszkodzonych podczas zabiegu mostków dwusiarczkowych. Włosy po farbowaniu z jego użyciem stają się pełne blasku, wzmocnione i gładkie. Zmniejsza się ich puszenie, a ponadto stają się bardziej podatne na stylizację. To profesjonalny dodatek do koloryzacji, który zawiera w swoim składzie kwas maleinowy. Jego działanie opiera się na osłabieniu włókien jonowo-wodorowych, dzięki zachowaniu spoistości mostków dwusiarczkowych w strukturze włosów. To nic innego jak olejek do koloryzacji stosowany podczas zabiegu koloryzacji lub rozjaśnianiu włosów. Jego początki sięgają lat ’80. Preparat pozwala na skrócenie czasu farbowania nawet o 70%. Jego działanie opiera się na trzech składnikach aktywnych: oleju mineralnym, oleju z jojoby oraz witaminie E. The Color Accelerator (TCA) spowalnia proces rozkładu nadtlenku wodoru we włosach i stabilizuje go. Zawarte w produkcie przeciwutleniacze wspierają molekuły koloru w trakcie farbowania. W efekcie włosy po zabiegu farbowania są jedwabiście gładkie i odżywione. Preparat chroni również skórę głowy przed chemicznymi składnikami farb.
Warto zadbać również o odpowiednią pielęgnację włosów farbowanych w warunkach domowych. Na rynku dostępnych jest bardzo dużo preparatów wykorzystywanych w tym celu. Produkty do pielęgnacji włosów rozjaśnianych powinny zawierać składniki odżywcze takie jak witaminy, wyciągi roślinne, w tym z rumianku oraz ceramidy, pantenol i elastynę. Natomiast w składach kosmetyków przeznaczonych do włosów farbowanych najlepiej szukać składników zatrzymujących wodę (keratyna, jedwab, proteiny roślinne), humektantów (miód, gliceryna, aloes) oraz emolientów (silikony oraz oleje).
Farbowanie to jeden z najczęściej wybieranych zabiegów upiększających. Dzięki niemu możliwa jest szybka zmiana wyglądu i zakrycie siwych włosów. W salonach fryzjerskich stosowane są różne techniki koloryzacji i rozjaśniania włosów, które gwarantują uzyskanie pięknego koloru. Jednak jest to zabieg inwazyjny dla włókna włosa. Dzięki zastosowaniu profesjonalnych preparatów możliwa jest skuteczna ochrona włosów i skóry głowy podczas jego wykonywania.
Mgr chemii, współzałożycielka i Safety Assessor w firmie MPR Labs. Ma kilkuletnie doświadczenie w branży beauty, w zakresie oceny bezpieczeństwa produktów kosmetycznych.
Chemia koloru włosów, Valerie George @cosmetic_chemist, na Hair Science E-Summit
tags: #molekuly #farbowanie #wlsoow